دانلود فرمت word : پایان نامه ارشد رشته کشاورزی : بررسی اثرات کود ازته و فسفاته بر رشد و عملکرد گیاه دارویی روناس

با عنوان : مطالعه اثرات کود ازته و فسفاته بر رشد و عملکرد گیاه دارویی روناس

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد دامغان

دانشکده کشاورزی

 پایان نامه کارشناسی ارشد

رشته فیزیولوژی و اصلاح گیاهان دارویی، ادویه‌ای، عطری

عنوان

مطالعه اثرات کود ازته و فسفاته بر رشد

و عملکرد گیاه دارویی روناس در شرایط آب و خاک شور

 استاد راهنما

دکتر حسین زینلی

اساتید مشاور

دکتر جعفر مسعود سینکی

دکتر حمید مدنی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه : (ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

عنوان                      صفحه

چکیده……………………1

فصل اول: مقدمه

1-1- مقدمه……………..2

1-2 اظهار مسئله………………4

1-3 اهمیت و ضرورت انجام پژوهش…………6

1-4 فرضیات پژوهش………………..6

1-5 اهداف تحقيق………………..6

1-6 سؤالات پژوهش:…………..6

فصل دوم: مروری بر تحقیقات انجام شده…………………….7

2-1- گیاه شناسی…………7

1-2- تاریخچه کشت روناس………………8

2-1-1خاک……………….10

2-1-2- آماده سازی زمین………………..10

2-1-2-1-کود…………………………….10

2-1-3-4-آبیاری ……………10

2-1-3- زمان کاشت ، داشت ، برداشت………………………………..11

2-1-5- نگه داری روناس یا مرحله داشت……………………………….13

2-1-5-1 مبارزه با علفهای هرز و سله شکنی……………………………….13

2-1-5-2- خاک دهی پای بوته ها…………………………………..14

2-1-5-3- علف های هرز و انگلی مزارع روناس……………….14

2-1-5-4 مبارزه با بیماریها و آفات……………………………..14

2-1-6-تناوب زراعی…………………….14

2-1-7- برداشت…………………15

2-1-8 بذرگیری …………………………….15

2-1-9 خشک کردن ریشه………………………………………..15

2-2- مقاومت به شوری……………………………16

2-2-1- اصلاح خاک های شور………………………..18

2-3- بهره گیری های دارویی…………………….19

2-3-1- تهیه رنگ و بهره گیری در صنایع رنگرزی…………………..20

2-4- تأثیر ازت در رشد گیاه روناس.. 21

2-5- تأثیر فسفر دررشد گیاه روناس.. 23

2-6- اثرات متقابل نیتروژن و فسفر. 25

فصل سوم: مواد و روش ها………………..27

3-1- مشخصات خاک محل آزمایش… 27

3-2- مشخصات اجرایی طرح. 28

3-3- مراحل کاشت.. 29

3-4- اندازه گیری صفات مورفولوژیکی گیاه روناس.. 29

3-5- اندازه گیری میزان کلروفیل a، b وab و کارتنوئید های برگ به روش اسپکتوفتومتری.. 30

3-6- اندازه‌گيري میزان پرولين به روش Bates و همکاران(1973) 31

3-7- سنجش میزان فلاونوئید به روش اسپکتوفتومتری.. 31

3-8- سنجش میزان آنتوسیانین ها 32

3-9- اندازه گیری میزان آلیزارین. 32

3-10- محاسبات آماری.. 33

فصل چهارم: نتایج و بحث

4-1- کارتنوئید. 35

4-2- کلروفیل. 35

4-3- فلاونوئیدکل. 36

4-4- آنتوسیانین برگ.. 36

4-5- پرولین برگ.. 36

4-6- عملکرد اندام هوایی. 37

4-7- ارتفاع بوته. 37

4-8- وزن خشک ریشه. 37

4-9- وزن تر ریشه. 38

4- 10 طول ریشه. 38

4-11- میزان آلیزارین ریشه. 39

فصل پنجم: نتیجه گیری

نتیجه گیری وبحث…….45

پیشنهادات……………51

تصاویر………………..52

فهرست منابع…………… 55

چکیده انگلیسی………………………65

چکیده:

به مقصود مطالعه اثرمقادیر مختلف کود اوره و فسفر تحت شرایط شور بر صفات زراعی، فنولوژیکی وعمکلرد گیاه رناس آزمایشی بصورت فاکتوریل درقالب طرح آماری بلوک های کامل تصادفی،با 3 تکرار درمزرعه تحقیقاتی رودشت اصفهان درسالهای زراعی 1390و1391 انجام گردید. دراین پژوهش 4سطح (0،50، 100و 150 ( کیلوگرم در هکتار کود شیمیایی اوره و4 سطح(0،50، 100و 150 )کیلوگرم در هکتار کود شیمیایی سوپر فسفات تریپل به عنوان تیمار بکاربرده گردید. آزمایش در شرایط خاک شور وآب شور ds/m 10 EC= انجام گردید. درپایان فصل، صفات زراعی و فنولوژیکی شامل عملکرداندام هوایی وریشه ،وزن هزار میوه، ،طول،عرض وسطح برگ، ارتفاع گیاه، طول ریشه، میزان کلروفیل، کاروتنوئید، فلاونوئید، پرولین دربرگ و میزان رنگدانه آلیزارین ریشه اندازه گیری گردید. براساس نتایج حاصل از تجزیه واریانس عملکرد اندام هوایی، ارتفاع گیاه، میزان تولید ریشه، میزان کلروفیل، کاروتنوئید، آنتوسیانین، فلاونوئیدکل، پرولین دربرگ ومیزان رنگدانه آلیزارین ریشه به طورمعنی داری تحت سطوح مختلف کود ازته و فسفر قرارگرفتند و بیشترین مقدارصفات متعلق به سطح کودی 100 کیلوگرم درهکتار کود اوره و فسفر و کمترین میزان متعلق به شاهد بود. تجزیه واریانس میزان سطح برگ، وزن هزار میوه وطول خوشه گیاه روناس بین سطوح مختلف کود فسفر ، کود نیتروژن و اثرات متقابل کود نیتروژن و فسفر تفاوت آماری معنی داری با شاهد نشان ندادند. مطالعه عملکرد تیمارها نشان داد که بهترین عمکرد اندام هوایی را تیمار 150 کیلوگرم در هکتار کود اوره وفسفر وکمترین عملکرد را تیمار بدون کود داشته اند. بیشترین عملکرد وزن تر ریشه مربوط به مصرف 50 و 100 کیلوگرم در هکتار کود اوره و فسفر و کمترین عملکرد را تیمار بدون کود داشته اند. نتایج بدست آمده ازاین آزمایش نشان دادکه بالارفتن سطح کوداوره و فسفرتاحدبهینه باعث افزایش عملکرد ومقدارآلیزارین ریشه شده می باشد.

 مقدمه

1-1- مقدمه

     یکی از مهم ترین مشکلاتی که کشاورزی دنیا باآن روبروست وجود آبها وخاک های شورطبیعی وشور شدن خاک های زراعی موجود می باشد. بیش از900 میلیون هکتاراز اراضی جهان شور وغیر قابل کشت بوده که تقریبا معادل 3 برابر كل اراضي قابل كشت مي باشد. در حال حاضرحدود 25 درصد اراضي دنيا و حدود 15 درصد از اراضي ايران شورمی باشند. اين آماردراراضي فارياب به مراتب نگران كننده تر می باشد، بطوري كه بر اساس آخرين گزارشات حدود 33 درصد از اراضي تحت آبياري دنيا و 50 درصد ازاراضي تحت آبياري در ايران با مشكل شوري روبرو می باشند (مجموعه اطلاعات کشاورزی ، 1385) .

          شوري يكي از مهمترين موانع كشاورزي در نواحي خشك و نيمه خشك می باشد. 954ميليون هكتار زمين دردنيا به درجات مختلف تحت تاثير شوري هستند. مقدار خسارت ناشي از شور شدن زمينهاي كشاورزي در سطح جهان 15 ميليارد دلارگزارش شده می باشد ( امرالهي، 1375).

     فراهم كردن امكانات لازم براي جلوگيري ازگسترش خاكهاي شور و يا اصلاح و زهكشي اين اراضي، بدليل هزينه بسيار بالا،كاري مشكل و گاه غيرممكن می باشد، ليكن بهره گیری از ارقام مقاوم به شوري به همراه مديريت زراعي مناسب ، بهره برداري از اراضي شور را امكان پذير میسازد (اشرف والری،1996)[1].

       پس ضرورت پژوهش در مورد گیاهانی که قادر باشند روی خاک های شور برویند محسوس می باشد . انتخاب دقیق و گسترش گیاهان زراعی مقاوم به شوری که موجب افزایش محصول دهی و بهره گیری بهینه از خاک و آب های شورشود، در مدیریت زمین های شور مفید می باشد (عباسی و همکاران ،1388) .

معمولاتحمل به شوري گياهان زراعي تحت شرايط مطلوب از نظر حاصلخيزي خاك مورد مطالعه قرار میگيرد(حیدری وهمکاران.2007).[2]مطالعات متعددي نشان دادند كه مديريت حاصلخيزي خاكهاي شور، عملكرد گياه را از بعد كمي و كيفي بهبود مي بخشد (خان و همکاران.1995)[3].

     ميزان بهبود عملكرد گياه در اثر مصرف عناصر غذايي در خاك شور بستگي به سطح شوري و ميزان عناصر غذايي موجود در خاك دارد (دریهم و همکاران. 2002)[4] .

    تغذیه عناصر معدنی گیاه به میزان زیادی تحت تاثیر شوری قرار می گیرد. همچنین تغییراتی ازنظر نیاز اندام های هوایی وریشه به عناصر معدنی حاصل شده و میزان انتقال مواد درون گیاه کاهش می یابد. از سوی دیگر تجمع یون هایی که ممکن می باشد در متابولیسم گیاه اختلال ایجاد کند افزایش می یابد و مکانیسم جذب ،انتقال و بهره گیری از عناصر معدنی ممکن می باشد به اندازه شرایط طبیعی کارایی نداشته می باشد (حیدری شریف آباد ، 1380).

در گیاهان تحت تنش شوری ، عدم تعادل تغذیه ای می تواند به راه های گوناگون صورت گیرد .این عدم تعادل ممکن می باشد به دلیل تاثیر شوری برفراهمی به عناصر غذایی، جذب رقابتی، انتقال یا تقسیم داخل گیاه ایجاد گردد ویاممکن می باشد به سبب عدم فعالیت فیزیولوژِیکی یک ماده غذایی معین و افزایش نیاز گیاه برای این عنصر غذایی در ارتباط باشد. برهمکنش موثر برقابلیت دسترسی مواد غذایی ،جذب و توزیع آن نیز موضوع پیچیده می باشد وجود شوری موجب پیچیدگی بیشتر در تغذیه معدنی گیاه می گردد (مارچنر.1981)[5] .

     سپاسخواه(2009)[6] بیان نمود ، درشرایط سخت محیطی نظیر شوری آّب و خاک و کمبود منابع ،تنها تعداد نسبتا محدودی ازگونه های گیاهی قادر به ادامه حیات هستند.

     زیرا این گونه گیاهان ازطریق تحمل شوری و یاخشکی بوسیله سازگاری فیزیولوژیکی و آناتومیکی که منجر به کاهش تلفات آب و یاتحمل به شوری می باشند خود را در برابر این گونه شرایط سخت حفظ مینمایند. توانایی گیاهان از نظر دوام و بقا در شرایط شور و خشک یکی از ویژگی های اساسی طبیعی گیاهان خشک وشور پسند می باشد. در مناطق شور و خشک ،آب و نمک ازعوامل محدود کننده تولیدات کشاورزی بوده وتوسعه منابع دیگر نیز به آن بستگی دارد. در این گونه اراضی بسیاری ازگیاهان بامحیط قابل انطباق نیستند و جهت احیا واستفاده از شرایط فوق بایستی گیاهانی رامورد مطالعه قرار داد که ضمن تحمل شرایط مذکور بتوانند با حداقل نیاز آبی وغذایی به رشد خود ادامه دهند.

1-2 اظهار مساله :

     شوری منابع آب وخاک یکی ازمهم ترین موانع درتولید محصولات کشاورزی به شمار می رود. نگاهی گذرا به وضعیت شوری خاکها در کشور نشان می دهد که خاک های شور سهم عمده ای را در کاهش تولید محصولات کشاورزی به عهده دارند. کمبود منابع آبی متعارف، وسعت خاک های شور وشورشدن ثانویه اراضی موجب گردیده می باشد تا بهره برداری از منابع آب وخاک شوربه مقصود مرتفع ساختن نیاز غذایی جمعیت در حال رشد مورد توجه بیشتری قرار گیرد. از آنجا که تنوع گسترده ای از نظر تحمل به شوری در بین گیاهان مختلف هست ، انتخاب گیاه مطابق با شرایط شور موجود راهکار مناسبی می باشد که ضمن تضمین بقا ورشد گیاه موجب می گردد تا محصول مفید و اقتصادی نیز تولید گردد از این رو کاشت گیاهان متحمل به شوری گندم ، جو ،پنبه، سورگوم و…همواره نزد کشاورزان به عنوان یکی از راهکارهای بهره برداری از منابع آب وخاک شور مطرح بوده می باشد (بناکار،1389) .

          عناصرنیتروژن وفسفراز مهم ترین عناصرغذایی گیاهان محسوب می شوند و تأثیر بسزایی در افزایش عملکرد گیاهان زراعی دارند اما متاسفانه به مقصود تولید بیشتر و کسب درآمدبالاتر ، مصرف این عناصر توسط کشاورزان بامصرف روز افزون همراه می باشد و ازطرفی مصرف بیش ازحد لزوم این عناصر در مزارع علاوه برتحمیل هزینه تهیه و مصرف آنها باعث ایجاد معضلات زیست محیطی، آلودگی ،کاهش کیفیت محصولات زراعی و باغی می گردد .از طرفی افزایش مداوم کودهای شیمیایی موجب تاثیر منفی در خاک وبرهم زدن تعادل عناصر غذایی درآن شده ، ودر نتیجه عملکردکاهش می یابد. در اکثرکشورهای پیشرفته نسبت نیتروژن وفسفر و پتاسیم به ترتیب 35،45،100 می باشد. این نسبت در ایران بسیار نامتعادل و تقریبا 3،111،100 بوده و همیشه در مصرف کود ، بیشتر به کودهای فسفاته توجه شده می باشد (صالح راستین .2004)[7].

هو و همكارا ن(1997)[8] اظهار مينمايند كه در بسياري از موارد روابط شوري و حاصلخيزي مي تواند به سه شكل زير اختصار گردد:

1-در سطوح پائين شوري، كمبود عناصرغذائي بيش از شوري عملكرد را محدود ميكند، لذا افزودن عناصر غذائي در اين شرايط، عملکرد را بطور قابل ملاحظه اي افزايش میدهد.

2-در سطوح متوسط شوري، كمبود عناصرغذائي وشوري تقريباً به يك نسبت عملكرد را محدود نموده وممكن می باشد هيچ اثر متقابلي بين آنهارخ ندهد. در چنين شرايطي افزايش سطح عناصر غذائي در محيط رشد ، تاحدي عملكرد را بهبود مي بخشد .

3-درسطوح بالاي شوري، شوري بيش ازكمبود عناصرغذائي عملكرد رامحدود نموده و بهبود حاصلخيزي خاك در اين شرايط تأثير چنداني بر عملكرد ندارد .

       روناس ازجمله گیاهانی می باشد که کاشت آن دربسیاری ازمناطق شوراستان یزد مرسوم بوده می باشد. اگرچه اطلاعات علمی مستند در ارتباط با تحمل به شوری روناس در دسترس نیست، لیکن بسیاری از کشاورزان از گذشته های دور روناس رابه عنوان گیاهی متحمل شناخته ولذا به کشت وتولیدآن همت گمارده اند. شواهدی در دست می باشد که نشان می دهد روناس درشوری خاک تا 18 ds/mو شوری آب آبیاری بیش از 20 ds/m کشت شده می باشد (صدری.سنایی،1372).

     آنجلینی وهمکاران (1971)[9] اظهار کردند: روناس از نظرعلوفه ای نیز مورد توجه بوده لیکن بخش مهم و اقتصادی آن که بیشتر مورد بهره گیری دارد ریشه ها بوده که حاوی رنگدانه آلیزارین می باشند که درصنایع رنگرزی و رنگ کردن الیاف قالی مورد بهره گیری قرار می گیرند (میراب زاده اردکانی،1388)   .

     باتوجه به جایگاهی که روناس درصادرات دارد ونیزسازگاری باشرایط اقلیمی مختلف،ازنظرزراعی وصنعتی گیاهی مفید جهت کاشت در مناطق شور می باشد. کاشت روناس در مناطق کویری اشتغال زا وبرای کشاورزان منبع در آمد مناسبی به شمار می رود .

1-3 اهمیت و ضرورت انجام پژوهش

تا کنون تحقیقی که اثر کودهای شیمیایی ماکرو را روی صفات کمی و کیفی گیاه روناس تحت شور باشد انجام نشده می باشد. و از انجاییکه اکثر خاکهای کشور به خاطر خشکسالی در حال شور شدن هستند به نظر می رسد از این جنبه جدید و قابل پژوهش باشد. تا در آینده بتوان از این گیاه در شرایط آب شور بهره گیری نموده و با تولید ریشه فراوان و تولید ماده موثره آن تأثیر اساسی درصادرات داشته باشیم.

 1-4 فرضیات پژوهش

مصرف کود ازته و فسفره بر عملکرد گیاه روناس در شرایط شور تاثیر دارد.

عدم مصرف کود در کشت روناس در شرایط شور می تواند منجر به کاهش عملکرد گیاه گردد .

مصرف انواع کودهای شیمیایی به لحاظ ماهیت کاتیونی یا آنیونی آن در خاک می تواند باعث افزایش یا کاهش عملکرد گیاه گردد .

1-5 اهداف تحقيق

تأثیر سطوح مختلف کودهای ازته و فسفره بر صفات کمی و کیفی گیاه روناس تحت شرایط شور

مطالعه اثرات متقابل کود ازته و فسفره بر صفات کمی و کیفی گیاه روناس در شرایط شور

مطالعه امکان کشت روناس در زمین های شور و درپی آن افزایش سطح زیر کشت این محصول

تشویق کشاورزان به کشت جایگزین روناس در شرایط شور با محصولات با در آمد کمتر

 1-6 سؤالات پژوهش:

آیا کود ازته اثر مثبتی بر صفات کمی و کیفی روناس دارد؟

آیا کود فسفاته اثر مثبتی بر صفات کمی و کیفی روناس دارد؟

آیا پاسخ سؤالات فوق، بر حسب سطوح مختلف تیمار‌های ذکر گردیده تغییر نشان می‌دهد؟

مناسب‌ترین مقدار کود ازته و فسفاته در افزایش عملکرد گیاه روناس کدام می باشد؟

آیا اثرات متقابل کودهای ازته و فسفاته تاثیری درافزایش عملکرد گیاه روناس داشته می باشد؟

2-1- گیاه شناسی

         روناس(Madder ) بانام علمی Rubia tinctorum L. از خانواده Rubiaceae می باشد. Rubia ازکلمه Ruber به معنی قرمز گرفته شده ،که تصریح به رنگ قرمز استخراج شده از ریشه R.tinctorum دارد. در زبان عربی فوه – فوه الصابغین نامیده می گردد (رضایی،1389) .

     این جنس گونه های درختچه ای با ساقه های ایستا وخزنده وحلقه هایی از برگ های ساده دارند. گل آذین پانیکول دارای گل های 4-5 لبی، قیفی شکل می باشد. چندین گونه این جنس به عنوان گیاهان زینتی کشت ، بعضی به عنوان منبع رنگ و بعضی دیگر از نظر دارویی مهم هستند .

     روناس گیاهی چند ساله ، با ساقه های شیار دار ورونده به طول 5/1 متر می باشد که مقطع آن چهارگوش می باشد. ساقه روناس دارای خارهای ریز وخشن می باشد. برگ های آن نوک تیز وکشیده ،بدون دمبرگ که به صورت فراهم و چهارتایی بر روی ساقه قرار دارند. روی رگبرگ اصلی و لبه های برگ خارهای زبر ، خشن و چسبنده هست. گل آذین روناس به شکل گرزن و گل ها به رنگ سبز – زرد می باشد. میوه روناس بری به رنگ قهوه ای تا (دارای دو بذر) با غشای گوشتی می باشد که پس از رسیدن ، سطح آن چروکیده می گردد. میوه های رسیده هنگام جذب رطوبت به مقدارجزیی رنگ قرمز تولید می کنند. ریشه های روناس به رنگ کرم خاکی و دارای طعمی گس و تلخ هستند (دوازده امامی. مجنون حسینی،1387) .

     ریشه ی روناس به رنگ سرخ تیره ورنگ داخل آن سرخ روشن می باشد. ابتداطعم شیرین دارد و سپس تلخ و گس می گردد. ریشه 3 قسمت دارد :

1-مغز نازکی در میان ریشه که به رنگ زرد مایل به قرمز می باشد .

جداری که مغز را احاطه کرده می باشد. رنگ در این قسمت به صورت گلوکزید هست که به سهولت از سایر قسمت ها جدا می گردد .

2-پوسته خارجی به رنگ تیره ی مایل به قهوه ای که بسیار نازک می باشد و بافت مرده دارد (میراب زاده اردکانی،1388) .

     3- روناس مولد یک نوع رنگ طبیعی حاوی رنگدانه های آنتراکینونی در ریشه و سلول های گیاهی آن می باشد. یک نوع از این رنگدانه های آنتراکینونی ، آلیزارین نام دارد که یکی از مهم ترین و ساده ترین رنگ های دندانه ای طبیعی میباشد و پس جزء رنگ های دندانه ای محسوب میگردد و از آنجاییکه آلیزارین قدرت ظاهرکردن رنگهای مختلف برروی دندانه های گوناگون را دارامی باشد به آن رنگ پلی ژنیک گفته می گردد(زمردیان،1377).

2-1-2 تاریخچه کشت روناس

     کشت روناس دارای قدمت طولانی در کشور قلمداد می گردد. یکی از قدیمی ترین منابع موجود در این زمینه که به کشت روناس هم پرداخته می باشد کتاب آثار واحیاء یا آثار اخبار به زبان فارسی به تالیف خواجه رشید الدین فضل الله همدانی می باشد. خواجه رشید الدین درتوصیف روناس (در آثار واحیاء با نام های رویناس ،رنیاس، ریناس یادکرده می باشد).

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

     به این ترتیب قدمتی لااقل 800 ساله برای کشت روناس در ایران به ویژه یزد واطراف آن می توان قائل بود. درآثار و احیاء به مطلبی هم در مورد فرآوری روناس پرداخته شده، با این مضمون که در منطقه ای از شابران تا دربند (احتمالادرقفقاز)ریشه های روناس که خواجه آنها را بیخ مینامد ، پس از کندن و خارج کردن از زمین در تنور های بزرگی که گرم شده اند قرار می گیرند تا پخته شوند در این صورت رنگ آنها بهتر می گردد.    

رنگ روناس از گذشته بسیار دور شناخته شده و مورد توجه بشر بوده می باشد. درتورات و نوشته هایی که از قبر های فراعنه به دست آمده اند، به رنگرزی با روناس اشاراتی شده می باشد (نوروزی،1389).

     رنگ استخراج شده از ریشه روناس ، قرمز پر رنگ و با ثبات می باشد و در رنگ کردن الیاف قالی که یکی از مهم ترین صنایع دستی و صادراتی کشور می باشد مورد بهره گیری قرار گرفته می باشد .

     خانواده روناس اکثرا در مناطق گرمسیری ونیمه گرمسیری جهان و تعداد معدودی از گیاهان این خانواده در مناطق معتدله و سرد کشت می گردد. بعضی از دانشمندان عقیده دارند ، تا قبل از شروع قرن شانزدهم هیچ گونه زراعی از روناس در اروپا وجود نداشته می باشد. کشت روناس در بعضی ازکشورهای شمال آفریقا مانند الجزایر ،تونس، لیبی، مصر ومراکش به صورت پراکنده انجام می گرفته و در بعضی از نواحی آمریکای شمالی و استرالیا نیز این گیاه کشت می شده می باشد. زراعت روناس در بسیاری از مناطق اروپا وآفریقا به مقصود به دست آوردن ماده رنگی آلیزارین از ریشه آن بوده می باشد. در کشورهای اروپایی مانند ایتالیا ،یونان ،هلند و مجارستان در قرن های 16تا 17 میلادی کشت روناس متدوال بوده می باشد. درکشور فرانسه کشت روناس درقرن 18 میلادی معمول بوده می باشد. متداول شدن کشت روناس در ایران به اوایل قرن 18 میلادی بر می گردد.

     بیشترین سطح پراکندگی آن در کشورهای ایران ،چین ،ژاپن ،هندوکشورهای آسیای میانه بوده و احتمال زیاد بومی این نواحی می باشد. زمانی که آلیزارین(ماده رنگی روناس) ازطریق تولید شیمیایی در صنعت تهیه گردید ،کشت روناس در اروپا وآسیا و سایرنقاط جهان سیر نزولی پیدا نمود .

این گیاه دراستان های یزد، مخصوصا شهرستان اردکان و بافق کشت می گردد و جزوه گیاهان اصلی تناوب زراعی مرسوم در این مناطق می باشد و در رونق اقتصادی و درآمد کشاورزان و اصلاح خاک آنها تأثیر موثری دارد .در روزگاران قدیم در استان های آذربایجان (شرقی و غربی)، اردبیل ،مرکزی، کرمان و فارس کشت می شده می باشد. در باغات شهرستان های کرج و ساوه این گیاه به عنوان علف هرز نظاره شده می باشد و در استان فارس به عنوان یکی از گیاهان مرتعی هست که از نظر رنگ فاقد کیفیت می باشد (میراب زاده اردکانی،1388).

       ميوه خانواده روناس داراي500 جنس و7000 گونه می باشد. از جنس هاس مهم اين خانواده مي توانRubia, Asperula, Galium, Psychoteria رانام برد(سرپله و همکاران،1389) .

     این گیاه بطور وحشی در منطقه مدیترانه از اسپانیاتا آسیای صغیر وهمچنین شمال آفریقا و بعضی نواحی آسیا می روید . منشا اولیه آن خاور نزدیک و قفقاز بوده می باشد .گیاه روناس در نواحی ایران اراک ،اطراف دماوند ، تبریز ، یزد ، خوی ، دیلمان و ارومیه می روید (رضایی، 1389).

       گیاه روناس دارای مصارف اقتصادی، درمانی، صنعتی، علوفه ای می باشد. درریشه روناس پیگمانهای آنتراکوئینون تولید می گردد ،که یکی از آنها آلیزارین (2،1 دی هیدروکسی آنتراکوئینون )می باشد. رنگ روناس از 2000 سال قبل از میلاد برای رنگرزی بهره گیری می شده می باشد ویکی ازباثبات ترین رنگ های طبیعی قرمز متمایل به ارغوانی در صنعت فرش به شمار می رود. امروزه از روش های مختلف مانند کروماتوگرافی مایع برای ارزیابی کیفیت و ارزش اقتصادی آن بهره گیری می گردد ، پودر روناس که برای رنگرزی بهره گیری می گردد از ریشه روناس استخراج میگردد. اگرچه در پودرکردن ریشه از تمامی بخش های ریشه روناس بهره گیری می گردد، اما ماده رنگی بیشتر در بخش زنده و مغز ریشه آن هست و برای تهیه پودرخالص روناس قبل از آسیاب کردن کامل ریشه ، پوست خارجی آن را جدا می سازند (باغستانی،1369 ) .

تعداد صفحه :75

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان

***

—-

پشتیبانی سایت :        ———-        serderehi@gmail.com